کبریت سازی توکلی نمود بارز عدم درک صحیح منافع ملی در آذربایجان جنوبی - محسن قاسمی پور

آراگون(يكشنبه) ٥ آبان ۱٣٨۷ - ٢٦ اکتبر ٢٠٠٨

شاید شما هم بر روی کبریتهای ساخت کارخانه توکلی تبریز عبارت «در آستانه 90 سالگی» را دیده باشید. این عبارت حاوی این نکته اساسی است که حدود یک قرن پیش در آذربایجان جنوبی بورژوازی ملی در حال شکل گیری بود و اگر این شرکتها در یک کشور با حق حاکمیت ملی و استقلال سیاسی شکل می گرفتند و تداوم می یافتند گردش مالی آنها به میلیاردها دلار می رسید و در حوزه وسیعی از لوازم خانگی و وسایل گرمازا و غیره فعالیت می کرد. ولی همه ما می دانیم که شرکت کبریت سازی توکلی تبریز نتوانسته است از یک شرکت کوچک و یا حداکثر متوسط فراتر رود و همچنان به فعالیت به عنوان مؤسسه اقتصادی کوچک یا متوسط ادامه می دهد.

دلایل متعددی را می توان برای عدم توسعه این شرکت برشمرد. مهمترین دلیل عدم توسعه این شرکت آن است که در آذربایجان جنوبی روشنفکری ملی و به دنبال آن بورژوازی ملی ترکی آذربایجانی که ریشه در هویت ملی و زبانی آذربایجان جنوبی داشت شکل نگرفت و در عوض روشنفکری و بورژوازی مریض الاحوال فارسی و ضد ترکی در آذربایجان جنوبی شکل گرفت و به دنبال انقلاب مشروطه و شکل گیری دولت-ملت فارس (ایران)، ترکهای آذربایجان جنوبی به دست خود، مستعمره فارسها شدند و آذربایجان جنوبی به عنوان منطقه ای مستعمره و حاشیه ای برای فارس (ایران) درآمد و با روی کار آمدن دولت فاشیست پهلوی در سال 1300 شمسی و اعمال سیاستهای متمرکز و تبعیض آمیز بر علیه آذربایجان جنوبی روز به روز وضعیت فرهنگی، سیاسی و اقتصادی آذربایجان جنوبی در مقایسه با استانها و شهرهای کویری فارس بدتر گردید و در حالی که فاشیسم حاکم فارس از آذبایجان جنوبی مالیات اخذ می کرد ولی آن را در شهرهای کویری فارس سرمایه گذاری می کرد.

این روند همچنان ادامه دارد و فاشیسم اسلامی حاکم هم این سیاستها را ادامه می دهد و روز به روز شاخصهای توسعه مناطق فارس نشین نسبت به آذربایجان جنوبی افزایش می یابد و فاصله آنها با آذربایجان جنوبی بیشتر می شود. همه اینها به خاطر آن است که آذربایجان جنوبی در صد سال اخیر فاقد دولت ملی متعلق به خود بوده است و زیر استعمار فاشیسم فارس قرار گرفته است و به هر دلیلی اندیشه هویت ملی و منافع ملی ترکی آذربایجان جنوبی نتوانست شکل بگیرد و اکنون نیز تنها راه گریز آذربایجان جنوبی از وضعیت فعلی رشد آگاهی از هویت ملی و منافع ملی و نهایتا تشکیل دولت ملی ترکهای آذربایجان جنوبی است و امید بستن به گروهها، احزاب و جناح بندیهای فاشیسم فارس برای نجات آذربایجان جنوبی سرابی بیش نیست.

محسن قاسمی پور – کارشناسی ارشد مدیریت