پروژه هاي "فيل سفيد" در آذربايجان- ياشار خلخالي

 

 اورتاگون(پنجشنبه) ۱۰ ارديبهشت ۱٣٨٨ - ٣۰ آوريل ۲۰۰۹

 

1- صنعت مس

اشاره:

در ادبيات اقتصاد سياسي "پروژه فيل سفيد" به آن دسته از پروژه ها اطلاق مي شود كه در ظاهر بسيار جذاب و عالي به نظر مي آيند ولي در اصل كم مصرف و بي فايده هستند و به ضرر مصرف کنندگان و مخاطبان مي باشند.

ريشه واژه "فيل سفيد"  به سال  1851 باز مي‌گردد كه شاه كشور سيام، يكي از فيل هاي مقدس سپيد موي را به يكي از درباريان هديه داد.اين هديه كه به ظاهر مايه سرافرازي و افتخار بود در واقعيت امر به مصيبتي براي آن فرد تبديل شد؛ چرا كه هزينه نگهداري و مراقبت درست از فيل، فرد را خانه خراب مي‌كرد.

معمولا چنين تصور مي‌شود كه علت اصلي توسعه نيافتگي، كمبود سرمايه‌گذاري‌ها است و بسياري از تئوري‌هاي اقتصاد سياسي هم اين باور را تاييد مي‌كنند. چنين باوري باعث افتادن به دام سرمايه‌گذاري در پروژه‌هاي "فيل سفيد" مي افتد.در عين حال شاهد هستيم كه سرمايه‌گذاري‌هاي بسيار زيادي در کشورهاي درحال توسعه به خصوص كشورهاي صادركننده نفت صورت گرفته است كه به رشد اقتصادي منتهي نشده است.

بديهي است  پروژه‌هاي فيل سفيد بيش از آنكه پديده‌اي اقتصادي باشند، مبناي سياسي دارند. برخي سياستمداران وجود دارند كه از اين پروژه‌ها براي راضي نگهداشتن هواداران خويش استفاده مي‌كنند.

مقدمه:

با نگاهي به نوع سرمايه گذاري در منطقه آذربايجان اين نکته کاملا مشهود مي باشد که بسياري از سرمايه گذاري انجام شده در آذربايجان نه تنها هيچ سودي براي آذربايجان و آذربايجاني نداشته بلکه شايد به ضرر آن هم مي باشد.

صنعت مس يکي از صنايع مادر آذربايجان مي باشد که در ساليان اخير هم از طرف فعالان سياسي و اقتصادي و حتي عامه مردم آذربايجان بيشتر مورد توجه قرار گرفته و از طرف مسئولان و دولتمردان جمهوري اسلامي ايران بيشتر به آن پرداخته شده است.

با نگاهي به نوع سرمايه گذاري دولتي در صنعت مس آذربايجان مي بينيم که در طول ساليان سال هيچ تغييري در نوع سرمايه گذاري انجام در صنعت مس و ديگر صنايع مشابه (اخيرا هم دولت سعي دارد صنعت نفت آذربايجان را مورد توجه قرار دهد) انجام نشده است. دولت مواد خام را از آذربايجان استخراج کرده و آن به مناطق فارس نشين کشور انتقال داده و در آنجا با سرمايه گذاري کلان خويش به محصول نهايي تبديل مي نمايد.
به نظر نگارنده تنها فرق اعمال دولت در چند سال اخير اين مي باشد که همان کارهايي که در ساليان گذشته در خفا و بصورت پنهاني انجام مي داد اينک آشکارا انجام ميدهد و اسم آن سرمايه گذاري در آذربايجان مي گذارد و بهره برداري سياسي و تبليغاتي مي کند.

 

پيشرفت اقتصادي در گرو  صنايع تبديلي  و توليد محصول نهايي مي باشد

به طور کلي ويژگي يک کشور توسعه نيافته يا در حال توسعه و تفاوت آن با کشور پيشرفته صنعتي در اين مي باشد که  معمولا کشورهاي در حال توسعه توليد و صادر کننده مواد خام اوليه هستند ولي کشورهاي پيشرفته و صنعتي توليد کننده ارزش افزوده و تبديل اين محصول پردرآمد خام به محصول نهايي مي باشند. و اين اصل در مورد منطقه توسعه يافته و توسعه نيافته هم کاملا صادق مي باشد که منطقه توسعه نيافته(آذربايجان) توليد کننده مواد خام (کنسانتره مس) و منطقه توسعه يافته (کرمان- يزد- اصفهان) توليد کننده محصول نهايي (سيم، گرانول- مفتول- کابل هاي مخابراتي و...) مي باشد.
توليد مواد خام هزينه و انرژي زيادي را صرف مي کند ولي سود آوري و تکنولوژي کمتري عايد مي شود. در عوض ايجاد صنايع تبديلي با صرف انرژي و هزينه کمتر با تکنولوژي بيشتر سود کلاني نصيب صاحبان صنايع تبديلي مي کند.اين موضوع در توليد مواد خام معدني ،نفت خام ،توليدات کشاورزي و دامي و غيره صادق است.معمولا کشورهاي جهان سوم صادرکننده مواد خام بوده و کشورهاي صنعتي با استفاده ازتکنولوژي مواد خام را تبديل به مواد صنعتي مي کند .

بنظر بسياري از صاحب نظران يکي از مشخصات جهان سوم (و دليل عقب ماندگي آنان)توليد موادبصورت خام   مي باشد

در مورد صنعت مس توليد کنسانتره ماده خام فرض ميشود و توليد فراورده هاي صنعتي مانند شمش ،مفتول ،سيم، الکترو موتور و...  صنايع تبديلي مس ميباشد.

هم اکنون آذربايجان به عنوان توليد کننده مواد خام مس ( کنسانتره توليد شده در مس سونگون- مزرعه- مسجد داغي و...) براي ذوب و پالايش به استان کرمان حمل مي شود

در حاليکه با توجه به پتانسيل ذخاير مس در آذربايجان اين حق آذربايجان نيز هست که تبديل به قطب صنعت مس شود.سهم آذربايجان از اين صنعت تنها به توليد کنسانتره (ماده خام)منحصر شده است.کنسانتره توليدي از مس سونگون با طي مسافت بيش از۱۸۰۰کيلومتر براي ذوب و تامين خوراک کارخانجات صنعتي مس به استان کرمان حمل خواهد شد.

 که در صورت احداث و راه اندازي کارخانه ذوب در منطقه ، علاوه بر صرفه جويي در هزينه هاي حمل و نقل در اشتغال زايي جوانان منطقه نيز گامي مهم و تعيين کننده خواهد بود 

 

 

مروري بر اتفاقات چند سال اخير صنعت مس آذربايجان

با توجه به اينکه در دولتهاي گذشته بخصوص دولت خاتمي غارت ثروت ملي آذربايجان(انتقال مواد خام مس به خارج از آذربايجان) شدت بيشتري به خود گرفت.ملت آذربايجان از کارگر و کاسب گرفته تا دانشجو و دانشگاهي و... اعتراض شديد خويش رابه اين اعمال دولت خاتمي اعلام نمودند.

بعد از اعتراض هاي گسترده در اواخر دولت خاتمي وعده هايي مبني بر احداث کارخانه ذوب و پالايشگاه در معدن مس سونگون داده شد ولي آنها با زيرکي خاص خويش، زمان را سپري کرده و هيچ اقدامي در اين زمينه انجام ندادند.با روي کار آمدن دولت احمدي نژاد هم همان سياست وعده توخالي و وقت کشي ادامه يافت.ابتدا قرار داد در سال 1386 بهره برداري از کارخانه فوق الذکر آغاز شود سپس سال 1389 تعيين گرديد و بعد از سال 1391 اعلام شد و هم اکنون هم در سايت رسمي شرکت ملي صنايع مس سال 1392 اعلام شده است.

در زير به چند نمونه از وعده هاي مسئولين نظام جمهوري اسلامي ايران

مرداد 84

ايسنا به نقل از خيري مديرعامل اين کارخانه گزارش داد « عمليات ساخت اين کارخانه با 100 ميليون دلار سرمايه گذاري داخلي و خارجي در زميني به مساحت 150 هکتار طي دو سال به پايان مي رسد.»

 اسفندماه 84

 نماينده مردم ورزقان در گفتگو با خبرگزاري ايرنا، « ايجاد کارخانه مس کاتدي براي ذوب کنساتره مس سونگون در ورزقان را دغدغه ي اصلي مردم اين شهرستان عنوان کرد.» گلمحمد الياسي تأکيد داشت« براي مردم منطقه پذيرفتني نيست که کارخانه ذوب مس سونگون به عنوان تنها نور اميد پيشرفت و توسعه ي منطقه در جاي ديگري غير از ورزقان ايجاد شود.»

 همان ايام استاندار وقت آذربايجان شرقي نيز « ايجاد کارخانه مس کاتدي براي فرآوري کنسانتره توليدي معدن مس سونگون در خارج از محدوده ي ورزقان منتفي دانست.» محمد معمارزاده اين خبر را پس از آن داد که « به دنبال انتشار شايعاتي مبني بر ايجاد کارخانه توليد مس کاتدي معدن مس سونگون در محلي غير از ورزقان، عده اي اقدام به بستن مسير سرويس هاي خودروي حامل کارگران اين طرح کرده بودند.» معمارزاده ضمن حضور در شوراي اداري ورزقان، گفت:« با در نظر گرفتن مسائل اقتصادي و نيز اجتماعي معدن مس سونگون، انتقال ماده اوليه به محل ديگري غير از ورزقان براي فرآوري مقرون به صرفه نيست.» به گزارش ايرنا وي تصريح کرد « استفاده ابزاري از اين طرح مساوي با به بازي گرفتن احساسات مردم منطقه است.»

22 تيرماه 1385

« احداث کارخانه ذوب و پالايشگاه مس کاتد در محل معدن مس سونگون و توسعه ي معدن مس سونگون با سه هزار ميليارد ريال سرمايه گذاري ».اين يکي از 70 مصوبه ي سفر اول استاني هيأت دولت به آذربايجان شرقي در 22 تيرماه 1385بود

فرداي آن روز رئيس جمهور در جمع مردم ورزقان از مصوبه ي دولت براي ايجاد کارخانه ذوب و پالايش مس در اين شهرستان خبر داد. دکتر محمود احمدي نژاد گفت« احداث کارخانه ذوب و پالايش مس در ورزقان از جمله يکصد طرح مصوب هيأت دولت در استان آذربايجان شرقي است که عمليات اجرايي آن به زودي آغاز خواهد شد تا مشکل و معضل بيکاري منطقه حل شود.»

نماينده مردم ورزقان در مجلس هفتم نيز همان روز در جمع مردم ورزقان از تصويب ايجاد اين کارخانه در ورزقان خبر داد و ميزان اعتبار پيش بيني شده براي اين طرح را دوهزار و پانصد ميليارد ريال ذکر کرد. گلمحمد الياسي افزود « هيأت دولت در جلسه ي خود طرح ساخت فاز دوم کارخانه تلغيظ مس سونگون با سه هزار ميليارد ريال اعتبار تصويب کرد.» اين اخبار و وعده ها از آن روي اهميت مي يافت که در پي اعتراضات مردم ورزقان به خروج کنسانتره مس از منطقه و استان، يک سال قبل از سفر استاني دولت فرود آمدن کلنگ ساخت کارخانه توليد مس کاتدي در خواجه نگراني هايي را ايجاد کرده بود.

و اما شش ماه بعد از سفر استاني دولت

 نماينده  در گفتگو با گويا خواستار آغاز عمليات ساخت اين کارخانه ها تا پايان سال شد. وي با اشاره به اين که « کارخانه ذوب و پالايش خاتون آباد کرمان با طرح توجيهي کنساتره مس سونگون اجازه تأسيس يافت.» ، گفت‌« آن ها که آن زمان در مديريت امور مس بودند، منطقه اي فکر کردند و کشوري فکر نکردند و متأسفانه در مسئولان امر در منطقه نيز واکنش لازم را نشان ندادند.» وي با اشاره به اين که انتقال کنساتره به کرمان اقتصادي نيست، تأکيد کرد « ساخت کارخانه در ورزقان جزو مصوبات دولت است و مکتوب و مستند شده است.» وي تصريح کرد « ما در صورتي با خروج کنساتره از منطقه موافق هستيم که کارخانه هاي تغليظ در منطقه ساخته شود و چنانچه کارخانه ي مس را در ورزقان کلنگ زني نکنند و قبل از سال جديد شروع نکنند، آن وقت ما با انتقال کنساتره مخالفت مي کنيم.» همان ايام نماينده مردم اهر و هريس در مجلس هفتم نيز خواستار شروع عمليات اجرايي کارخانجات مس سونگون شد.

25 بهمن 85

ولي اله ديني در نطق پيش از دستور خود که 25 بهمن 85 ايراد کرد، از وزارت صنايع و معادن تقاضا کرد « با توجه به پتانسيل هاي قوي در منطقه ي ارسباران نسبت به شروع عمليات اجرايي کارخانه ذوب مس و پالايش مس و فاز دوم تغليظ در محل معدن سونگون اقدام شايسته صورت گيرد و اين پروژه بيش از اين به تأخير نيفتد.»

دو هفته نامه گويا تأخير در کلنگ زني اين کارخانه ها را در شماره ي 46، 16 اسفند خود به تيتر اول کشيد و در گزارشي زير عنوان « ورزقان، چشم انتظار کلنگ مسئولان » ضمن تشريح مسائل مربوط به مس سونگون و روند تصويب ساخت کارخانه هاي آن، ضرورت تسريع در کلنگ زني را يادآور شد. سال 85 تمام شد و خبري از کلنگ نشد.

 

 

 

فروردين 86

فروردين سال 86 فرا رسيد و مديرعامل شرکت ملي صنايع مس ايران در نامه اي به نماينده ورزقان، زمان کلنگ زني کارخانه مس ورزقان را نيمه ي اول خرداد 86ماه اعلام کرد.

28 فروردين 86

علي اصغر پورمند 28 فروردين 86، مکان يابي واحدهاي مربوط انجام شده و نيمه ي اول خرداد ماه مراسم کلنگ زني برگزار خواهد شد.» آخر ارديبهشت نماينده ورزقان در گفتگو با خبرگزاري فارس، گفت « سرمايه گذاري براي کارخانه ذوب و پالايش مس سونگون ورزقان از حمايت و نظر مثبت شخص رئيس جمهور و حمايت جدي وي برخوردار است.» الياسي با اشاره به نامه ي مديرعامل شرکت ملي صنايع مس ايران زمان برگزاري مراسم کلنگ زني را نيمه اول خردادماه اعلام کرد.بالاخره خرداد فرا رسيد و خواسته ي ديرين و پرمناقشه و خبرساز مردم ورزقان تحقق يافت.

خرداد 86

خرداد 86 با حضور رحيم خوش رو مدير برنامه صنايع مس ايران عمليات اجرايي واحدهاي توسعه ي تغليظ، ذوب، اسيد سولفوريک و پالايش مس سونگون ورزقان با اعتباري بالغ بر 70 ميليارد و 969 ميليون ريال آغاز شد.

 

 مرداد 86

فرماندار شهرستان ورزقان در گفتگو با ايرنا،گفت:« احداث کارخانه ذوب مس کاتد در اين شهرستان به ظرفيت 300 هزار تن در سال به متحول شدن اقتصاد منطقه منجر مي شود.»

نادر بهرامي افزود: انتظار مي رود حدود دو سال آينده عمليات احداث آن آغاز شود.» وي تصريح کرد « در شرايط فعلي به علت به بهره برداري نرسيدن فاز دوم معدن مس سونگون، کنسانتره توليدي براي تبديل به مس کاتد فاصله ي چند صد کيلومتري را تا کرمان طي مي کند که اين امر مستلزم هزينه و هدر رفتن زمان زياد است.»

آبان 1386

رئيس سازمان صنايع و معادن آذربايجان شرقي  گفت: « احداث کارخانه ذوب و پالايش جهت توليد مس آندکاتد به ظرفيت 170 هزار تن در سال، احداث کارخانه اسيد سولفوريک به ظرفيت 300 هزار تن در سال با کل سرمايه گذاري بالغ بر 700 ميليارد تومان از منابع داخلي سازمان توسعه و نوسازي معادن و صنايع معدني ايران از جمله برنامه هاي توسعه تدوين شده در راستاي تحقق پروژه ي مس سونگون است.»

دي ماه 86

مدير اکتشافات منابع معدني وزارت صنايع و معادن کشور گفت « با به اجرا درآمدن طرح هاي توسعه در مجتمع مس سونگون توليد 90 هزار تن مس کاتدي و 300 هزار تن اسيد سولفوريک در سال ميسر خواهد شد.» علي کارگر در نشست کارگروه صنعت و معدن آذربايجان شرقي در شهرستان ورزقان با بيان اين که کارهاي اجرايي توسعه مجتمع مس سونگون آغاز شده است، اظهار داشت « توسعه ي اين مجتمع در زميني به مساحت پنج هکتار وبا هفت هزارميليارد ريال اعتبار صورت خواهد گرفت.» به گفته ي وي « طرح هاي توسعه اي مس سونگون قرار است در سال 1391 به اتمام برسد.»

آذرماه 1387

پس طي اين مسائل و مراحل بود که در جريان سفر دوم استاني هيأت دولت به آذربايجان شرقي که آذرماه سال جاري87 صورت گرفت، رئيس سازمان محيط زيست کشور به عنوان نماينده دولت در ورزقان حضور يافت و دغدغه هاي زيست محيطي در ارتباط با کارخانه هاي مس سونگون را مطرح ساخت. فاطمه واعظ جوادي که در جمع مردم ورزقان حضور يافته و سخن مي گفت، با اشاره به خواست مردم منطقه براي راه اندازي مجتمع کنسانتره مس سونگون تصريح کرد « نبايد به بهانه توسعه ي شهرستان ورزقان اکوسيستم کم نظير منطقه ارسباران را مورد تهديد قرار داد.» به گزارش ايسنا وي تأکيد کرد « لزومي به احداث صنايعي که آينده محيط زيست مناطق بکر را در خطر اندازد، نمي بينيم.» و چنين شد که بار ديگر نگراني ها و حرف و حديث ها قوت گرفت.

بهار 1388

همانگونه که مشخص شد بعد از چهار سال قول و قرار و حتي با وجود کلنگ زني محل احداث کارخانجات توليد محصول تبديلي، معاون رئيس جمهور عدالت محور به ميدان آمد و آب پاکي رو دست همه ريخت و تکليف مجتمع مس سونگون را براي هميشه مشخص کرد.

 

ميزان  و نحوه سرمايه دولتي در صنايع تبديلي مس ايران  و عدم بهره مندي آذربايجان

به ددليل عدم رعايت عدالت و حجم گسترده سرمايه گذاري دولتي هم اکنون تنها استان کرمان قطب صنايع مس ايران بشمار ميايد.اين موضوع به چند دليل صورت گرفته است.

۱-سابقه استخراج سه دهه اي معدن مس سرچشمه و کارخانه ذوب و پالايش مس در معادن مس سر چشمه.

۲-بهره برداري از معدن مس ميدوک و طرح توسعه سر چشمه.

۳-احداث کارخانه جديدالتاسيس ذوب خاتون آباددر کرمان(البته با طرح توجيهي معدن سونگون) و ايجاد توان توليد شمش مس و فلزات گرانبها نظير موليبدن،طلا ،نقره و…

۴-احداث کارخانجات مس باهنر که شمش مس توليدي کارخانجات ذوب را تبديل به مفتول،سيم وساير فراورده هاي صنعتي مس ميکند.

۵-تاسيس شرکتهاي بزرگ پيمانکاري در بخش معدن و صنايع وابسته به مس در کرمان.

۶-تاسيس شرکتهاي بزرگ مشاور،خدماتي و بازرگاني وابسته به صنايع مس در کرمان.

۷-آموزشهاي کافي پرسنل شاغل در مس و انتقال دانش فني.

۸-ايجاد زمينه هاي اشتغال مولد و سرمايه گذاري اساسي در پايداري تحقيقات و توسعه.

در حال حاضر بيش از ۵۰۰۰۰نفر بطور مستقيم يا غير مستقيم مرتبط با صنعت مس در استان کرمان اشتغال دارند.

1- صنايع مس شهيد باهنر کرمان

شركت صنايع مس شهيد باهنر با سطح زير بناي حدود 100 هكتار و با بيش از 1500 نفر پرسنل، در 12 كيلومتري شهر كرمان تاسيس گرديده  است .اين کارخانه بزرگترين مجتمع صنعتي ارتباط دهنده معادن مس و روي  با صنايع  توليدي  كشور  بوده و شامل 4 كارخانه ذوب و ريخته گري، اكستروژن و كشش، نورد و سكه زني مي باشد كه محصولات متنوعي از قبيل انواع ورق، تسمه و فويل، لوله و مقاطع توليد مي كند.ظرفيت توليد سالانه محصولات نهايي اين شركت بالغ بر 55 هزار تن مي باشد و با بهره برداري از طرح هاي توسعه سالهاي آتي به بالاتر از 77 هزار تن خواهد رسيد.

2- شرکت دنياي صنعت پويا کاشان

شرکت توليدي صنعت پويا با هدف بازيافت  انواع ضايعات و بازيافت سيم و کابل با روشهاي مدرن در سال 1383 در شهرک صنعتي راوند کاشان تاسيس گرديد.

در شرکت دنياي صنعت پويا انواع سيم و کابل مستعمل و ضايعاتي پس از تخليه و دسته بندي به صورت  تفکيک شده در آسياب بزرگ به صورت تکه هاي 3 الي 4 سانتيمتري درآمده  و پس از غبارگيري وآهن گيري در مراحل بعدي مس خالص تصفيه شده به صورت پودر تهيه ميگردد.

3- کابل هاي مخابراتي شهيد قندي يزد

سال 1363 تاسيس کارخانه کابلهاي مخابراتي شهيد قندي تحت پوشش وزارت پست وتلگراف وتلفن درشهريزدجهت تامين انواع کابلهاي مخابراتي توسعه ارتباطات وايجاد تحول در شبکه عظيم مخابراتي درکشور تاسيس گرديد.

• مساحت کارخانه معادل يک ميليون مترمربع وزيربناي دويست هزارمترمربع
• تجهيزکارخانه با مدرنترين وپيشرفته ترين ماشين آلات موردنياز همگام با آخرين فناوري روزجهان 
• سال 1367 ، آغاز بهره برداري ازکارخانه همزمان با افتتاح اولين سالن توليد کابل مخابراتي نوري درکشور
•  سال 1369، انجام طرحهاي توسعه کارخانه همزمان با افتتاح سالن توليد کابل مخابراتي مسي و توسعه سالنها تا سال 1384 طي سه مرحله

4- شرکت توليدي دنياي مس کاشان

ظرفيت اوليه نصب شده براي توليد ساليانه 40000 تن مفتول 8 ميليمتري با بهترين کيفيت و خلوص بالا و مطابق با استانداردهاي جهاني است، که مقدار 16000 تن آن بصورت مفتول کشيده شده از 1 ميليمتر تا 5/3 ميليمتر در بسته بندي قرقره و کويل هاي 2 تني و کابلهاي سخت هوايي (کنداکتور)  در مقاطع  16و 25 و35 و50 ميليمتري توليد مي شود.

 

5- شرکت پارس موليبدن يزد

شرکت پارس موليبدن در سال 1368 تاسيس گرديد. اين شرکت داراي دو کارخانه در شهرهاي يزد و اردکان مي باشد.

کارخانه يزد اين شرکت ظرفيت توليد سالانه يک هزار , پانصد تن  اکسيد  موليبدن  و يک هزار تن فروموليبدن  را  داراست. 

محصولات شرکت پارس موليبدن علاوه بر  تامين بازارهاي  داخلي  به  کشورهاي  اروپائي و آسيائي صادر ميگردد.طرح توسعه کارخانه پارس  موليبدن از سال 1383  در شهرستان اردکان آغاز به کار نمود.

  در واحد اردکان اين شرکت آمونيوم موليبدات-اکسيد موليبدن خالص و فلزموليبدن   توليد ميگردد.محصولات شرکت پارس  موليبدن منطبق  با بالاترين  استانداردهاي  جهاني و بر مبناي نياز مشتريان خود توليد مي گردند

 

6- شرکت مس کاران سمنان

7- شرکت سيم و کابل يزد

8- شرکت دنياي گرانول اصفهان

 

 

شرکت ملي صنايع مس و ورزش

امروزه بيش از 50% مواد اوليه (کنسانتره) مس توليدي کشور از معادن مس آذربايجان (سونگون-مزرعه-مسجد داغي و...) تهيه و تامين مي شود. ولي متاسفانه ريالي از اين بابت صنايع مس ايران در آذربايجان سرمايه‌گذاري نمي‌شود.

يکي از سرمايه گذاري هاي شرکت ملي صنايع مس سرمايه گذاري در ورزش مناطق فارس نشين کشور مي باشد. با توجه به اهميت ورزش بخصوص فوتبال در دنياي امروز شرکت ملي صنايع مس (از زير مجموعه هاي وزارت صنايع و معادن ) در ورزش مناطق فارس نشين کشور سرمايه گذاريهاي کلان و زير بنائي گستره ايي انجام داده است و ام اکنون در پايان دولت عدالت محور احمدي نژاد؟؟؟ تيم فوتبال مس کرمان آسياي شده و تيم فوتبال ترکتورسازي اسير اختلاف مسئولان مربوطه شده است؟(آيا دستهايي در کار نيست؟)

اهم فعاليتهاي شرکت ملي صنايع مس در ورزش مناطق فارس نشين به شرح زير مي باشد.

1- باشگاه صنعت مس کرمان

باشگاه مس کرمان  در تاريخ  دوازده بهمن 1376 تأسيس شد.اين باشگاه وابسته به صندوق بازنشستگي و زير نظر شرکت ملي صنايع مس ايران فعاليت مي‌کند.

اعتبارت لازم توسط شرکت ملي صنايع مس ايران تأمين و زير نظر هيئت امناء و  توسط مدير عامل باشگاه هزينه مي‌شود.

عمده فعاليت تيم‌هاي ورزشي باشگاه صنعت مس که در ليگهاي برتر کشور حضور دارند و در شهر کرمان مستقر مي باشند، شامل تيم فوتبال ، هندبال ، دوچرخه سواري و تکواندو مي باشد.

اين باشگاه همچنين فوتبال را بصورت پايه اي از در رده هاي نونهالان ، نوجوانان ، جوانان ، اميد و در تيم صنعت مس نوين بمنظور استعداد يابي و پرورش فوتباليست ادامه مي دهند و ضمنا اين تيم‌ها در ليگ‌هاي مختلف کشوري فعال هستند.

تيم فوتبال بزرگسالان صنعت مس كرمان، در سال 1385در ليگ دسته اول باشگاه‌هاي کشور به مقام قهرماني رسيد(با غلبه بر تراکتورسازي تبريز) و به ليگ برتر فوتبال باشگاههاي کشور صعود کرد.

 

 

فعاليت تيمهاي ورزشي باشگاه

 فوتبال - هندبال - تکواندو - دوچرخه سواري

اماکن ورزشي باشگاه صنعت مس

عمده اماکن اين باشگاه در شهر مس سرچشمه ساخته شده است.

تيم فوتبال بزرگسالان: که در ليگ دسته اول باشگاههاي کشوربه مقام قهرماني رسيد و به ليگ برتر صعود کرد .

● ورزشگاه بزرگ باشگاه صنعت مس در شهر کرمان و در ابتداي اتوبان هفت باغ در حال احداث مي باشد. 

تيمهاي فوتبال نونهالان - نوجوانان – جوانان و اميد باشگاه نيز در ليگ هاي مختلف کشوري فعال ميباشند و جوانان نيز قهرمان کشور مي باشند

تيم تکواندو: در ليگ دسته يک کشور حضور دارد.

تيم دوچرخه سواري: در ليگ برتر کشور حضور دارد و در مسابقات خارج از کسور شرکت مي کند.

تيم هندبال : در ليگ برتر کشور حضور دارد

 

2- باشگاه صنعت مس سرچشمه

اماکن اين باشگاه در شهر مس سرچشمه عبارتند از :

● ورزشگاه فوتبال که علاوه بر چمن طبيعي و استاندارد داراي سالنهاي تمريني جنبي که شامل سالن ورزشهاي رزمي – کشتي – شطرنج - کاراته – بيليارد- و جايگاه تماشاچيان به ظرفيت حدود يکهزارنفرميباشد.

● سالن چند منظوره استاندارد ورزشي و سالنهاي جنبي است که تمرينات ورزشهاي بدنسازي – جودو - تکواندو درهمين سالنها انجام مي شود.

● ديواره سنگ نوردي که جهت استفاده بانوان و آقايان ميباشد

● پيست اسکيت

● استخر شنا که چندين سال از احداث آن مي گذشت و داراي نواقص بسيار زيادي بوده در سال84 تعمير و در حال حاضر يکي از بهترين استخرهاي استان که مورد استفاده کارکنان و خانواده محترم آنها قرار ميگردد. لازم به توزيع مي باشد که سيستم گرمايش وسوناي بخار و خشک و جگوزي استخر راه اندازي گرديده است.

● سالن چند منظوره که داراي سالنهاي جنبي پينگ و پنگ و شطرنج که مختص استفاده بانوان مي باشد

● سالن بيليارد ميهمانسراي شفايق جهت استفاده ميهمانان خارجي و ميهمانان ويژه قرار ميگيرد.

رشته هاي ورزشي فعال: 

● در قسمت آقايان: رشته هاي آمادگي جسماني - ورزشهاي همگاني - بدنسازي و پرورش اندام - دو و ميداني - ورزشهاي زورخانه اي - ووشو - بسکتبال – پينگ پنگ - تکواندو - ژيمناستيک - وزنه برداري – بوکس – بيليارد – شطرنج- شنا - اسکيت - جودو - دوچرخه سواري – فوتبال – کشتي- ورزشهاي رزمي – کوه نوردي – کاراته و واليبال فعاليت مي کنند.

● در بخش خواهران : واليبال - آمادگي جسماني – شنا – اسکيت - پينگ پنگ – فوتسال - هندبال – کوه نوردي و کاراته فعاليت مينمايند .

○ تيم فوتبال صنعت مس سرچشمه در ليگ دسته دوم کشور

فوتبال بزرگسالان صنعت مس سرچشمه/ فوتبال اميد صنعت مس سرچشمه/  فوتبال /ونهالان صنعت مس سرچشمه/ فوتبال مس نوين سرچشمه/فوتسال/واليبال/بدنسازي و پرورش اندام/دو و ميداني/ کونگ فو/ کاراته/  جودو/ کوهنوردي/شطرنج/بيليارد/ کشتي/ بدمينتون/ اسکيت/

 دارت/دوچرخه سواري/ ورزش بانوان باشگاه سرچشمه

3- باشگاه فرهنگي ورزشي صنعت مس رفسنجان

 

فعاليت تيمهاي ورزشي باشگاه صنعت مس رفسنجان:

باشگاه صنعت مس رفسنجان در رشته هاي فوتبال فوتسال ،واليبال، کشتي، شنا ،بدنسازي، کاراته ،ايروبيک و ژيمناستيک فعاليت مي نماييد.

تيم فوتبال بزرگسالان اين باشگاه در ليگ دسته يک کشور حضور دارد .

اين باشگاه در سال ۸۵ در رشته فوتبال در رده هاي جوانان و اميد موفق به کسب مقام قهرماني استان شده و در سال ۸۶ بعنوان نماينده استان کرمان در مسابقات قهرماني کشور شرکت مي نمايد.

در ضمن تيم فوتسال بانوان اين باشگاه نيز در گروه خود موفق به کسب مقام دوم شده و به مرحله يک چهارم نهايي راه نموده است .

در ضمن اين باشگاه عهده دار کليه امور ورزش پرسنل شرکت ملي صنايع مس ايران ساکن شهرستان رفسنجان ميباشد که در حال حاضر قريب به ۱۲۰۰ نفر از پرسنل و خانواده هاي محترم اين عزيزان تحت پوشش اين باشگاه ميباشند

اماکن باشگاه فرهنگي ورزشي صنعت مس رفسنجان:

عمدتا از باشگاههاي خصوصي بصورت آبونمان براي تمرينات و مسابقات اعضا باشگاه استفاده ميشوند که هزينه ها ماهيانه به باشگاه ها پرداخت ميگردد.

رشته هاي ورزشي فعال:

● در قسمت آقايان: رشته هاي فوتبال – پينگ پنگ - کاراته - شنا - وزنه برداري و بدنسازي – بيليارد – کشتي فعاليت مي کنند.

● در بخش خواهران : رشته هاي – پينگ پنگ - کاراته - شنا - بدنسازي فعاليت مي کنند.

○ تيم فوتبال صنعت مس رفسنجان و در ليگ دسته دوم کشور بعنوان يکي از فعالترين رشته هاي ورزشي ابن باشگاه مي باشد.

 

 

3- باشگاه فرهنگي ورزشي صنعت مس سونگون!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟

درحاليکه بيش از 60 درصد مواد اوليه صنعت مس کشور از منطقه آذربايجان (سونگون- مزرعه- مسجد داغي و...) تامين ميشود. متاسفانه تاکنون شرکت ملي مس يک ريال در زمينه فرهنگي، اجتماعي  ورزشي در اين منطقه خرج نکرده است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نگاهي به مجتمع مس خاتون آباد کرمان و ذکر چند نکته

 در حاليکه هزينه سرسام آور حمل کنسانتره تا کرمان هر گونه توجيه اقتصادي احداث کارخانه ذوب خاتون آباد را زير سوال مي برد

مجتمع مس خاتون آباد کرمان در زمان دولت سيد محمد خاتمي با طرح توجيهي مجتمع مس سونگون شروع به کار کرد.

ملت آذربايجان هنوز کارشکني سازمان محيط زيست دولت خاتمي ( به رياست خانم معصومه ابتکار عروس هاشمي رفسنجاني) در روند اجراي پل روگذر درياچه اروميه را فراموش نکرده بود که خانم واعظ جوادي با اشاره به خواست مردم منطقه براي راه‌اندازي مجتمع كنسانتره مس سونگون ادامه داد: نبايد به بهانه­ي توسعه­ي شهرستان ورزقان، اكوسيستم كم نظير منطقه­ي ارسباران را مورد تهديد قرار داد.

واعظ جوادي در حالي از عدم صدور مجوز احداث صنايع بزرگ و مخرب محيط زيست در مناطق بكر سخن مي­راند که مردم محروم و زجر کشيده­ي ورزقان سال­هاست چشم به احداث کارخانجات مجتمع مس سونگون و ايجاد صنايع پايين دستي مس در سطح شهرستان دوخته­اند و  در راستاي دستيابي به اين هدف، حتي از اغلب حقوق حقه­ي خود چشم پوشيده­اند. گذشته از آن خانم جوادي نگفته­اند اولاً سازمان محيط زيست و کارشناسان اين سازمان هنگام صدور مجوز بهره­برداري از معدن مس سونگون آن هم  بصورت روباز که بيشترين آسيب را به طبيعت بکر منطقه وارد ساخته و مي­سازد کجا بودند؟ ثانياً چرا حالا که مقدمات احداث چندين کارخانه­ در منطقه فراهم و عمليات اجرايي­شان هرچند بصورت کج و معوج آغاز شده به اين فکر افتاده­اند؟

از همه­ي آنها گذشته مگر براي توسعه­ي ورزقان بر مبناي كشاورزي تاکنون چه اقداماتي انجام شده که خانم واعظي مي­گويند "راه‌اندازي واحدهاي كوچك تبديلي مي‌تواند محصولات كشاورزي را با ارزش افزوده قابل توجهي روانه بازار كرده و علاوه بر اشتغال جوانان، درآمدزايي مناسبي براي منطقه به همراه آورد".  گويا ايشان خبر ندارند که شهرستان ورزقان عليرغم دارا بودن زمين­هاي حاصلخيز  و رودهاي پرآب از داشتن آب کشاورزي کافي محروم است و سد حاجيلار که در حال حاضر تنها اميد کشاورزان اين شهرستان است سالهاست در مراحل مطالعاتي است.

در حالي خانم جوادي از آسيب ديدن محيط بکر قره داغ نگران است که سالهاست در دنيا از تکنولوژي سازگار با محيط زيست استفاده مي شود بطوريکه در سوم ارديبهشت 1388طي توافق نامه في مابين شرکت ملي مس ايران و شرکت اتوتک فنلاند مقرر گرديد جديدترين نکنولوژي روز دنيا که سازگاري منحصربفرد با محيط زيست دارد جهت توسعه مجتمع مس خاتون آباد بکار گرفته شود. درحال حاضر مجتمع ذوب مس خاتون آباد وذوب سرچشمه به دليل عدم وجود کنسانتره  با نصف ظرفيت خود کار ميکنند.

 

حداقل انتظارت آذربايجان از دولتمردان در صنعت مس

1- ايجاد شهرک صنعتي مس در شهرستان اهر

2- حمايت از بخش خصوصي در زمينه سرمايه گذاري در صنايع تبديلي مس در آذربايجان

3- عدم خروج کنسانتره مس از آذربايچان

4- در صورت خروج کنسانتره مس ، بايد مبلغ آن به قيمت جهاني به آذربايجان برگشته و در اين منطقه سرمايه گذاري گردد.

5- استفاده از مديران و پرسنل بومي در معادن و کارخانجات مس آذربايجان

6- استفاده از نيروهاي آذربايجاني در هيئت مديره و حتي مديرعامل شرکت ملي صنايع مس ايران

7- استفاده از تکنولوژي روز جهت استخراج – تغليظ- ذوب و پالايش در صنعت مس و عدم آسيب به طبيعت بکر منطقه زيباي قاراداغ

8- تاسيس دانشگاه جامع علمي کاربردي صنعت مس در شهرستان رهر

9- حمايت جدي و عملي از ورزش استان آذربايجان شرقي بخصوص رشته پر طرفدار فوتبال

11 – تاسيس نيروگاه اختصاصي  جهت تامين انرژي مجتمع مس سونگون

12- کمک به صادات مس توليدي و کنسانتره آن به کشور همجوار و سرمايه گذاري مجدد در آمد حاصله در آذربايجان

13- تاسيس آزمايشگاه، پژوهشگاه و مراکز تحقيقاتي و آموزشي صنعت مس در آذربايجان

14- سرمايه گذاري دولتي و يا حمايت  و تشويق دولت از سرمايه گذاران خصوصي داخلي و خارجي جهت سرمايه گذاري در صنايع تبديلي مس

15-راه اندازي هرچه سريعتر کارخانجات مجتمع مس سونگون و جبران تاخير هاي بوجود آمده

16- تاسيس اماکن فرهنگي و ورزشي مدرن در منطقه قره داغ (همانند مناطق فارس نشين کشور) و رعيات عدالت در تقسيط منابع مالي

17- بازسازي ، نوساز ي و بهينه سازي  راههاي ارتباطي به معادن مس آذربايجان جهت جلوگيري از مرگ هموطنان آذربايجاني در اثر برخورد با کاميونهاي حمل کنسانتره به کرمان