جواب این سوال را بایستی در یک نکته مهم جستجو کرد و آن نبود یک حزب سیاسی قانونی و قدرتمند با مرکزیت آذربایجان می باشد. زمانی قیام آذربایجان می توانست به نتایجی هر چند جزئی از نظر قانونی و عملی در سطح ایران و آذربایجان دست یابد که صاحب تریبونی می شد که می توانست برخی از خواسته های ملت مبارز آذربایجان را در نهادهای حکومتی مورد پیگیری قرار دهد.تاریخ نشان داده است که در صد سال گذشته به استثنا دوران مشروطه، قیام شیخ محمد خیابانی و حکومت ملی آذربایجان، روشنفکران ، بازرگانان ، فعالان سیاسی و ... آذربایجان همگی به احزاب مرکز گرا گرایش داشته و فعالیت های سیاسی خود را بر روی خواسته های احزاب سیاسی فعال در تهران منطبق و متمرکز کرده اند.

بنا به خبرهای رسیده گاهنامه خبری – تحلیلی دیده بان وابسته به بنیاد شهید و امور ایثارگران در شماره ی جدید خود که در سطحی وسیع در نمایشگاه کتاب تهران توزیع شده به مقوله خشک شدن دریاچه ی اورمیه و اعتراضات ملت آزربایجان پرداخته ،در این شماره که به بررسی به اصطلاح فتنه های آتی در مقابله با جمهوری اسلامی ایران پرداخته شده است، احتمال اعتراضات دگرباره ی ملت آزربایجان به سیاست های نادرست حاکیمت ایران در قبال دریاچه اورمیه بعنوان فتنه ای بزرگ که از جانب استکبار جهانی آمریکا معرفی شده است.

در روزهای حساس کنونی که همراه با اوج گیری فزاینده حرکات مدنی جوامع غیر فارس ایران برای کسب حقوق ملی، جریان حوادث سیاسی شتاب بیشتری گرفته و توجه جامعه جهانی به آینده منطقه جلب شده است، لازم است موارد زیر را به اطلاع مردم آذربایجان، فعالان حقوق مدنی و سازمانهای سیاسی آذربایجانی برسانیم؛ آداپ، از همان آغاز فعالیت خود با مأموریت دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجانی در سال 2006 ، با تصویر نادرستی از ساختار اتنیکی ایران مواجه گشت، که به مدد لابیگری گروه های ایرانی، در طول سالیان دراز ترسیم شده بود

بنا به گزارشات رسیده بعد از برد تیراختور مردم جای جای تبریز قهرمان در نقاط مختلف شهر حضور یافته و با حضور عظیم خود مامورین امنیتی و نوکران راسیست فارس را به رعب و وحشت انداختند. اعلامیه های وسیعی در سطح شهر جهت فراخوان برای شرکت در تظاهرات 1 خرداد پخش شد.

با توجه به بیانیه ی قبلی که از طرف فعالان مدنی آزربایجان – تبریز اعلام گشته بود که فعالین این شهر خود را برای اعتراضات خرداد آماده می کنند، دیروز از طرف فعالان تبریز تراکت هایی که بیش از چهار هزار عدد بود در ورزشگاه پخش گردید که در این تراکت ملت آزربایجان را برای اعتراض به وضعیت بحرانی آزربایجان در اول خرداد دعوت نموده اند.

همگام با فعالین آزربایجانی و در راستای اطلاع رسانی و آگاه سازی افکار عمومی آزربایجان و ایران، صفحه فیسبوکی "کمپین اعتراض به خوشکاندن دریاچه اورمیه" شروع به فعالیت کرد. این صفحه که از سوی فعالین محیط زیستی و مدنی آزربایجان راه اندازی شده قصد دارد با اطلاع رسانی صحیح و دقیق در باره دریاچه اورمیه و اعتراضات مردمی در مورد دریاچه، مسولیت خود را ایفا نماید.

در ایامی که 19 اردیبهشت یعنی روز دانشجوی تورک آزربایجانی مقارن با اسارت همرزمان خستگی ناپذیرمان است و درد وطن روز افزون، بار دیگر قهرمانان این خاک اسطوره ای عزم مبارزه ای تمام عیار با دشمنان آب و خاک و ناموس وطن کرده اند. نگین آزربایجان بی رمقتر از هر وقت دیگری نفس های آخرش را میکشد و هر وجدان آگاهی را به فریاد میخواند. ملت تحت ستممان خسته از تبعیض و توهین و دسیسه های حکومت نژاد پرست شونیست فارس گریبان گیر انواع مصیبتهای فرهنگی و معیشتیست.

ايراندا آذربايجانلي سياسي محبوسلاريني مودافيعه بيرليگي (آداپ)2006-جي ايلدن، سياسي محبوسلاريميزي ساوونماق آماجي ايله فعاليته باشلاديغي زاماندان، ايرانلي لوبي چيلرين اورتايا آتديقلاري انگللرله قارشي-قارشيا اولموشدور. بو ندنله، آداپ اؤز اساس فعاليتلري ايله بيرليکده غئيري-فارس ميلتلر و اؤزلليکله آذربايجان تورکلري ايله ايلگيلي گئرچکلري دونيا ايجتيماعياتينا آنلاتماق اوچون بؤيوک چابا صرف ائتميشدير.

خرداد ماه در آذربایجان یاد آور روزهای تلخ و شیرین سال 85 سرزمینمان می باشد. تلخ از آن جهت که در چنین روزی سنگ فرشهای خیابانهای آذربایجان با خون جوانان سرزمینمان رنگین شد و چشمان گریان مادران این سرزمین در فراق فرزندانشان به در ماند و بار دیگرشونیزم فارس هویت طلبی مردممان را به خاک و خون کشید و شیرین از آن جهت که مردم در ادامه جنبش هویت طلبی خود بار دیگر پوزه مرکز نشینان شونیست را به خاک مالید

فعالان مدنی آذربایجان سالار طوری و وحید حبیب چشمه که در روز دوم اسفند (روز جهانی زبان مادری) در منزلشان در شهر جدید سهند از طرف مامورین امنیتی دستگیر شده بودند به اتهام تهیه و توزیع سی دی مربوط به روز جهانی زبان مادری و نشریه چاغیر وطن (مربوط به وقایع 21 آذر ) تحت بازجویی قرار گرفته اند که این بازجویی با شکنجه هایی نیز همراه بوده است .

بیش از 80 سال سیاست یکسان سازی قومی به نفع ملت فارس در ایران و نابودی سایر ملتهای موجود در جغرافیای ایران نام با انواع و اقسام بی مهری ها همچون نابودی زبان ، فرهنگ ، تاریخ و سنن ملتهای غیر فارس به صورت سمبلیک از سوی شیر بچه آزربایجانی از طریق تریبون برنامه 90 در بازی تراختور و پرسپولیس تهران جواب داده شد . جایی که کودک آزربایجانی فریاد برآورد " زبان مادریم نخواهد مرد و به هیچ زبانی قابل تغییر نیست " .

قابل ذکر است که در سال 86 به مناسبت جلوگيري از سالگرد قيام خرداد 85 در شهرستان اهر در تاریخ 31 ارديبهشت 86 مأموران اطلاعاتي امنيتي اقدام بدستگيري تعداد قابل توجهي از فعالان مدني آذربايجان اقدام نمودند كه در اين ميان مهندس عباس نظري نیز با يورش مأموران امنيتي به منزل شخصي ايشان با مصادره اموال شخصي ايشان از قبيل كامپيوتر،كتابهاي شخصي ،صدها عدد سي دي مجاز ،و دستگاه رسيور و ساير وسايل شخصي به همراه خود به اداره اطلاعات برده و به مدت 30روز به اداره امنيت تبريز انتقال و تحت بازجويي هاي شبانه روزي قرار گرفت.

بازار تبریز نبض حیات اقتصادی این شهر بوده و همواره در تمامی صحنه های دهه های اخیر حضوری پررنگ و تاثیر گذار داشته است. اینک که با چشمان خویش شاهد نابودی نگین آزربایجان هستیم و هیچ گونه اقدام عملی را از طرف دولت نمیبینیم، بر خود فرض میدانیم که بر وظیفه دینی و انسانی خویش که دفاع از حقوق ملتمان میباشد عمل نموده و تا تحقق خواسته هایمان آرام ننشینیم.

پیرو بیانیه قبلی که از طرف جمعی از فعالین آزربایجان – تبریز مبنی بر آمادگی فعالین برای بزرگداشت قیام خونین 85و با در نظر داشتن وضعیت بحرانی منطقه و به خصوص خشکانده شدن دریاچه اورمیه توسط افکار فاشیستی حکومت ایران در این بیانیه با در نظر گرفتن شرایط و موارد زیر از تمام ملت آزربایجان خواستار حضور در صحنه و اعتراض به وضع موجود را داریم.

دانشجویان هویت طلب دانشگاه آزاد اورمیه به منظور گرامی داشت 19 اردیبهشت، اقدام به پخش نشریه در صحن دانشگاه و سطح شهر نمودند.مضمون نشریه ذکر وقایع تاریخی 19 اردیبهشت و درخواست آزادی دانشجویان در بند می باشد

جمعی از دانشجویان هویت طلب دانشگاه اورمیه به مناسبت 19 اردیبهشت روز دانشجوی آزربایجانی اقدام به پخش ویژه نامه و چسباندن برچسب هایی با مضمون گرامیداشت روز دانشجوی ازربایجانی نموده اند.دانشجویان هویت طلب دانشگاه اورمیه ضمن تاکید بر لزوم تداوم مبارزه برای احقاق حقوق ملت آزربایجان بر ضرورت حفظ و پاسداشت ارزشها تاکید نموده اند.

مسئولین دانشگاه صنعتی امیرکبیر از برگزاری نمایشگاه عکس دریاچه‌ی اورمیه ممانعت به عمل آوردند. مسئولین در بیان علت این ممانعت عنوان کرده‌اند که مسئله دریاچه اورمیه ماهیت سیاسی دارد و ممکن است این نمایشگاه به فضای اعتراض علیه دولت تبدیل شود. این در حالی است که پیش از این مسئولین با درخواست برگزاری این نمایشگاه که از طرف قعالین آذربایجانی دانشگاه ارائه شده بود، موافقت کرده بودند و تمامی هماهنگی‌ها و تمهیدات لازم برای برگزای آن انجام شده بود.

بنا به اخبار دریافتی از زندان تبريز، هادي استادي از فعالين آزربايجاني دربند درپی اعتراض به کيفيت غذاي زندان از بند 12 به بند سه گانه زندان منتقل شده است. و همچنين فعال آزربایجانی مجيد خوش اختر در روز دوشنبه مورخه 18/2/91 از زندان آزاد شده است.

آذربایجان اؤیرنجی حرکتی یارانماغا باشلادیغی آندان گونوموزه قدر گئنیشلنمک و درینلشمک‌له یاناشی، آذربایجان توپلومو و میللی حرکت اورتامیندا گوجلو کؤک‌لره صاحیب‌لنمیش‌دیر. بیر زامانلار سایا گلر محدود اؤیرنجی‌لرین درگی یایینلاما، قورولتای کئچیرمه و تؤرنلر دوزنله‌مه یولو ایله باشلاتدیقلاری حرکت بوگون میللتیمیزین موختلیف کسیملرینه اؤز ائتکیسی‌نی بوراخماقدادیر.

طبق روال قبلی و بنا به درخواست دوستان لینک دانلود فایل PDF و Word نشریه سوسما حاضر و در اختیار دوستان قرار می گیرد. با توجه به اینکه این نشریه بیشتر در شهر تبریز و اطراف پخش می گردد، فعالین سایر شهرها با دانلود و تکثیر آن می توانند ما را در این راه یاری نمایند. امید است که بتوانیم در شماره های بعدی این نقص را نیز به حداقل رسانده و بتوانیم در اختیار سایر شهرها نیز قرار دهیم.

در تمامی دنیا، جنبشهای دانشجویی به داشتن خلاقیت در یافتن روشهای جدید برای خروج حرکتها و جنبشهای سیاسی- اجتماعی از بحران و رکود مشهور هستند. جنبش دانشجویی آزربایجان هم از این امر مستثنی نیست و برای اینکه بتواند حرکت ملی آزربایجان را در مواقع لازم از رکود خارج کند و خلاقیت خودش را به عمل تبدیل کند، نیاز به تربیت متخصص دارد. دانشجویان در تولید فکر و پرکردن خلاهای تئوریک حرکت ملی آذربایجان در چندسال اخیر تلاشهای فراوانی کرده اند. واجب است که دانشجویان متناسب با رشته تحصیلی خود برنامه ای برای دوران فارغ التحصیلی و فعالیتهای پس از دانشگاه داشته باشند تا پس از مواجهه با سختی های فعالیت در فضای غیردانشگاهی به انفعال کشیده نشوند.

گنج چالیشقانلاریمیزین هیممتی له، سوسما درگی نین آلتینجی سایی سی آزربایجان اویرنجی گونو آدیله ، حاضرلانیب و سایقیلی میللتیمیزین و اوزه للیکله اویرنجی لریمیزین حضورونا تقدیم اولونور. سوسما درگینین چالیشانلاری بو اوزه ل گونو بوتوو آزربایجان میللتینه و اوزه للیکله اویرنجی میللی فعاللارا و باشدا دوستاقدا اولان اویرنجی لریمیزه قوتلو اولسون دئییب و آزادلیق گونو اولو تانریدان طلب ائدیر.

بهنام شیخی ،که به قید وثیقه ی ۵۰ میلیون تومانی در آبان ماه سال گذشته از زندان تبریز آزاد شده بود، روز دوشنبه ۱۴ فروردين۱۳۹۱ ، که جهت تحویل مدارک و وسایل شخصی اش به اداره اطلاعات تبریز مراجعه نموده بود به هنگام بازگشت ، به دلایل نامعلومی در پلیس راه شهر نمین توسط نیروهای امنیتی اطلاعات تبریز بازداشت و به اداره اطلاعات اردبیل منتقل شده بود.